Rookkanaal of afvoerkanaal: wat is het verschil?

Bij schoorsteenonderhoud horen wij regelmatig de termen 'rookkanaal' en 'afvoerkanaal' door elkaar gebruikt worden — alsof het om hetzelfde gaat. Dat is niet zo verwonderlijk, want beide voeren verbrandingsgassen af naar buiten. Toch zit er een belangrijk technisch verschil tussen, dat bepaalt welke eisen er gelden en welke kachel u veilig kunt aansluiten. In dit artikel leggen wij het verschil helder uit.

Wat is een rookkanaal?

Een rookkanaal is bedoeld voor de afvoer van rookgassen die vrijkomen bij de verbranding van vaste brandstoffen, zoals hout of pellets. Denk aan de traditionele schoorsteen bij een open haard, houtkachel of pelletkachel. Rookgassen uit vaste brandstoffen bevatten roet, as en creosoot, en de temperaturen kunnen sterk oplopen. Een rookkanaal moet daarom bestand zijn tegen hoge temperaturen, mechanische slijtage door veegwerkzaamheden en de agressieve aanslag die bij houtverbranding ontstaat.

Wat is een afvoerkanaal?

Een afvoerkanaal — vaak ook 'rookgasafvoer' genoemd — voert de verbrandingsgassen af van toestellen op gasvormige brandstof, zoals een CV-ketel of gaskachel. Deze verbrandingsgassen zijn meestal koeler en bevatten geen roet of creosoot, maar wel meer waterdamp. Bij hoogrendementstoestellen (HR-ketels) is het afvoerkanaal bovendien vaak een kunststof of gecoate pijp, omdat het condensaat behoorlijk zuur kan zijn.

De belangrijkste verschillen op een rij

• Brandstof: een rookkanaal is voor vaste brandstoffen (hout, pellets), een afvoerkanaal voor gasvormige brandstoffen.
• Temperatuur: rookgassen uit een houtkachel zijn aanzienlijk heter dan die van een moderne gasketel.
• Vervuiling: een rookkanaal krijgt te maken met roet en creosoot, een afvoerkanaal vooral met condens.
• Materiaal: rookkanalen zijn traditioneel van metselwerk of RVS, afvoerkanalen van HR-toestellen zijn vaak van kunststof of gecoat metaal.
• Onderhoud: een rookkanaal moet periodiek geveegd worden, een afvoerkanaal wordt meestal gecontroleerd door de cv-monteur bij het onderhoud van de ketel.

Waarom is het onderscheid belangrijk?

Het verschil is meer dan een kwestie van terminologie. Een kanaal dat oorspronkelijk is aangelegd als afvoerkanaal voor een gasketel, is vaak niet geschikt om zonder aanpassing een houtkachel of pelletkachel op aan te sluiten — de temperaturen en het type aanslag zijn simpelweg te verschillend. Andersom kan een oud metselwerk rookkanaal weer ongeschikt zijn voor een moderne HR-ketel, omdat het zure condensaat het metselwerk aantast. In beide gevallen is sanering met een geschikte RVS-pijp vaak de oplossing om het kanaal geschikt te maken voor het beoogde gebruik.

Twijfelt u welk kanaal u heeft?

Voor veel huiseigenaren in Twente is niet meteen duidelijk of hun schoorsteen oorspronkelijk als rookkanaal of als afvoerkanaal is aangelegd — zeker bij oudere woningen die in de loop der jaren van verwarmingssysteem zijn gewisseld. Een schoorsteenkeuring met cameraonderzoek brengt dit snel in beeld en laat zien of het kanaal geschikt is voor uw huidige of gewenste kachel.

Wilt u laten controleren of uw kanaal geschikt is voor de kachel die u heeft of wilt plaatsen? Wij komen graag langs voor een gratis inspectie in Twente — in Enschede, Hengelo, Almelo, Rijssen en omstreken. Neem contact op en wij plannen een afspraak in op een moment dat u uitkomt.